Flora

Flora

PRZYRODA ZIELONEGO LASU

Zielony Las – miejsce niezwykłe

Zielony Las to wyjątkowy kompleks leśny, którego walory przyrodnicze opisywano już od połowy XIX wieku. W 1860 roku ukazało się opracowanie profesora Aschersona z Berlina, opisujące między innymi rzadkie rośliny Zielonego Lasu, a w latach 1872-75 opublikowano trzy prace Kurta Struve – nauczyciela żarskiego gimnazjum i pasjonata botaniki. W 1940 roku utworzono tu rezerwat o powierzchni aż 647,7 ha, który chronił wiekowe buczyny i wspaniałe lasy jodłowe i świerkowe. Również dzisiaj kompleks ten ma wysoką rangę przyrodniczą, gdyż został włączony do europejskiej sieci Natura 2000, ze względu na występowanie siedlisk przyrodniczych: buczyn, grądów i łęgów. Obszar siedliskowy Natura 2000 „Las Żarski” obejmuje 1245,1 ha. Poza tym znajduje się tutaj obszar chronionego krajobrazu, użytek ekologiczny „Katarzyna” o pow. 5,49 ha oraz pomniki przyrody.

Buczyny

Najbardziej charakterystyczne i najcenniejsze lasy na tym obszarze to buczyny. Drzewostan tworzy prawie wyłącznie buk pospolity, z pojedynczymi domieszkami jaworu, jesionu, dębu i jodły. Dno tych lasów, szczególnie młodszych, jest silnie zacienione, dlatego niewiele jest roślin zielnych, a w wielu miejscach dno lasu pokrywa tylko gruba warstwa ściółki (tzw. buczyny nagie). W runie uboższych tzw. kwaśnych buczyn występuje: kosmatka owłosiona, siódmaczek leśny, borówka czarna, szczawik zajęczy, śmiałek pogięty i mchy. W miejscach bardziej żyznych, u podnóża stoków, występują: perłówka jednokwiatowa, przytulia wonna, fiołek leśny i gajowiec żółty, natomiast w pobliżu źródlisk: szczyr trwały i trędownik bulwiasty. Stare drzewostany nazywane są niekiedy halowymi, gdyż pnie buków przypominają filary podtrzymujące sklepienie koron, jak w gotyckich katedrach.

Gatunki górskie

Specyficzną grupą roślin występujących na tym terenie są gatunki górskie i podgórskie. Do najbardziej znanych należą: arnika górska, zimowit jesienny i jodła pospolita.

Arnika górska, nazywana również kupalnikiem, to żółto kwitnąca bylina z rodziny Astrowatych, o wysokości do 60 cm. Jej stanowiska spotykane są w południowej części Zielonego Lasu. Jest to gatunek trujący, natomiast w lecznictwie wykorzystuje się kwiaty. Maść z arniki jest używana w leczeniu kontuzji, obrzęków i oparzeń oraz w kosmetyce.

Zimowit jesienny – to roślina o ciekawej biologii, podobna wizualnie do krokusów, ale znacznie wyższa (do 30 cm) i zamiast cebuli posiada podziemną bulwę. Różowo-liliowe kwiaty, pojawiając się w pierwszej dekadzie września, „witają zimę” – stąd nazwa. Zapylane są przez owady, nasiona zaś dojrzewają w zimie pod ziemią, a torebki z nasionami wyrastają nad ziemię wraz z liśćmi dopiero w maju.

Jodła pospolita – to drzewo zasługujące na szczególną uwagę. Przed wojną znajdowały się tutaj wspaniałe drzewostany tego gatunku. Według opisów niektóre drzewa osiągały wiek 200 lat i osiągały do 30 metrów wysokości. Po okresie zamierania jodły w latach 70. XX wieku, dzisiaj ten gatunek zaczyna się odradzać. Najliczniej jodła występuje po zachodniej stronie drogi z Żar do Łazu. Spotkać tu można stare egzemplarze ale i młode nasadzenia.

Botaniczne rarytasy

W Zielonym Lesie można spotkać prawdziwe botaniczne perełki opisywane od dawna przez naukowców. Najcenniejsze są rzadkie gatunki związane z siedliskami wilgotnymi, które można spotkać wokół źródlisk i wysięków: śledziennica naprzeciwlistna, rzeżucha leśna i fiołek mokradłowy. Osobną grupą ciekawych roślin są storczyki. Występują tutaj zarówno gatunki leśne jak: buławnik mieczolistny, listera jajowata czy podkolan biały oraz storczyki terenów otwartych: kukułka plamista i kruszczyk rdzawoczerwony.

Mniej zagrożone, ale ciekawe gatunki to: czosnek niedźwiedzi, gruszyczka jednokwiatowa, widłak jałowcowaty i goździsty, rosiczka okrągłolistna i czworolist pospolity.

Ze względu na historię tego terenu (obecność pałacu myśliwskiego oraz miejsc rekreacji), w leśnych ostępach Zielonego Lasu możemy natknąć się na stanowiska roślin „uciekinierów” z ogrodów, takich jak: barwinek pospolity, bluszcz pospolity, śnieżyczka przebiśnieg czy cebulica dwulistna.

Najciekawsze drzewa

Na terenie Zielonego Lasu można spotkać ciekawostki dendrologiczne, takie jak: platan klonolistny, choina kanadyjska czy kasztan jadalny. Spośród rodzimych gatunków drzew, według inwentaryzacji przeprowadzonej przez PTTK, jest tu blisko 100 drzew o wymiarach spełniających kryteria pomników przyrody. Wiele z tych drzew ma nadane ciekawe imiona jak „Buk Kobylarz” czy „Dąb Telimena”. Najokazalszy, chroniony jako pomnik przyrody „Dąb Zbójnika”, rosnący przy drodze z Żar do Łazu, ma 533 cm obwodu.


Dr Marek Maciantowicz


Interreg

Witaj!

Obecnie trwają prace nad stroną (uzupełniamy ją interesującymi materiałami). Jednakże postanowiliśmy już ją Tobie udostępnić.

Jeżeli zauważysz jakieś problemy techniczne, będziesz miał(a) pomysły lub pytania zapraszamy do kontaktu pod adresem: biuro@torrano.pl.

Pozdrawiamy: Zespół Zielonego Lasu